21 december 1967, ik heb een poëziealbum gekregen! De spelling kan ook met een s, net als bij poesieplaatjes. Ik blader het, bijna zestig jaar later, vertederd en verwonderd door.
Het eerste versje is van ‘je zusje Mija’, toen 12 jaar. Haar handschrift is niet eens veel veranderd. Dan komt ‘je broertje Wim’: In de hemel leven engeltjes. Op de aarde zijn er geen. Daar zijn alleen maar bengeltjes. En daarvan ben jij er één. Je mag als grote broer een beetje plagen.
Blijf lang een aardig meisje. Dat al wat goed is mint. De vreugde van je ouders. Maar bovenal Gods kind. Na mijn moeder schrijft mijn vader een Godvrezend gedicht. Het Bijbelse gehalte is sowieso erg aanwezig in mijn kinderjaren.
Het poëziealbum staat bol van archaïsche taal. Volgens mij waren de gedichtjes toen al ouderwets. Wat denk je van het volgende:
Wees tevreden met uw deel, of het weinig is of veel. Hetgeen u niet is toegezeid. Mis dat met tevredenheid.
Die sfeer waarin je als meisje in de jaren zestig opgroeit! Verbijsterend! Je moet almaar mooi, lief en vlijtig zijn. Als achtjarige word je al voorbereid op het huwelijk.
Als je later bent getrouwd, zorg dan goed voor kachelhout.
Als je later een jonge dame bent, met opgestoken krulletjes en heel veel mooie spulletjes, een hoedje met pompoentjes, een jurkje van zij, denk dan eens aan mij.
Er valt veel vrij te vechten, iets te overwinnen als meisje en vrouw. Natuurlijk is dit fenomeen en de noodzaak van feminisme talloze malen beschreven, maar je vergeet bijna dat het écht zo was: bescheidenheid was een deugd, een grote mond een doodzonde. Schik je in je lot.
Toch staan er mooie boodschappen in:
’t Is goed in eigen hart te kijken, nog even voor het slapen gaan; of je van morgenstond tot avond geen enkel hart hebt pijn gedaan.
Mijn poëziealbum beslaat dik vijf jaar. Het eerste versje is van 21 december 1967, het laatste is geschreven op 24 maart 1973. Ik was mijn verjaardagscadeau bepaald niet na een maand al kwijt! Niks waan van de dag! Het album heeft alle verhuizingen overleefd. De vriendschappen, die in het boekje worden bejubeld, hebben de tand des tijds helaas niet doorstaan. Het idee van een poëziealbum daarentegen is springlevend. Mijn dochters hadden vriendenboeken; tegenwoordig maken we gebruik van allerlei social media. De wereld is niet meer zo overzichtelijk als in de versleten schriftjes en boekjes van vroeger, maar de intentie is onveranderd, hoop ik maar. Je wenst iemand het beste en laat weten er altijd voor diegene te zijn. Ook als het niet lukt is dit een mooie gedachte.
Amen.